Licznik odwiedzin : 1345250
Logo
10-10-2017

Zwyczajny Walny Zjazd

LVIII Zwyczajny Walny Zjazd Delegatów ZASP odbędzie się
w dniach 16-17 kwietnia 2018 roku

Cztery ważne zmiany organizacyjne w instytucjach kultury

wip_logo

Od 30 listopada 2015 r. wprowadzono zasadę ciągłości kierowania instytucjami kultury. Jej efektem jest możliwość czasowego powierzenia zarządzania instytucją kultury osobie fizycznej lub prawnej do czasu powołania jej dyrektora. Wprowadzono też nowy typ funduszu tworzonego przez instytucje kultury, który ma ułatwić raportowanie o stanie ich finansów. Nowością jest także wyłączenie jawności wysokości wynagrodzenia podmiotu świadczącego usługi lub realizującego dostawy z zakresu działalności artystycznej lub twórczej.

Od 30 listopada 2015 r. zmieniony został art. 16a ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. Przepis wprowadza następującą regułę: „Do czasu powołania dyrektora wyłonionego w trybie przepisów art. 15 lub art. 16 albo do czasu powierzenia zarządzania instytucją kultury osobie fizycznej lub prawnej w trybie przepisów art. 15a organizator może powierzyć pełnienie obowiązków dyrektora wyznaczonej osobie na okres nie dłuższy niż do końca sezonu artystycznego następującego po sezonie, w trakcie którego dyrektor został odwołany albo akt jego powołania wygasł – w przypadku instytucji artystycznej. Zaś na okres nie dłuższy niż rok – w przypadku instytucji kultury innej niż instytucja artystyczna”. Przepis ten ma zapewnić ciągłość wykonywania funkcji zarządczych w instytucjach kultury w przypadkach zaprzestania pełnienia tych funkcji przez osobę dotychczas kierującą instytucją. Artykuł 16a staje się w takich sytuacjach podstawą prawną do zatrudnienia osoby kierującej instytucją kultury. Uzasadnieniem jego wprowadzenia jest pozytywna ocena podobnych rozwiązań w prawie oświatowym.

 

Zarządzanie finansami instytucji kultury

Zmieniony został również art. 29 uodk. Przepis ten stanowi obecnie, że instytucja kultury tworzy:

  1. fundusz instytucji kultury,
  2. fundusz rezerwowy.

Do 29 listopada 2015 r. instytucje kultury tworzyły fundusz instytucji kultury stanowiący jej fundusz podstawowy (statutowy). Miał on być wyznacznikiem wartości majątku tej instytucji.

Ustawodawca uznał, że wynik finansowy może być zyskiem, ale i stratą. Dlatego niezbędny okazał się fundusz rezerwowy. Od 30 listopada fundusz instytucji kultury odzwierciedla wartość mienia wydzielonego dla instytucji kultury w momencie jej utworzenia i ulega zwiększeniu o wartość niepodlegających amortyzacji aktywów trwałych sfinansowanych z dotacji lub otrzymanych nieodpłatnie oraz zmniejszeniu o wartość niepokrytej straty netto. Natomiast fundusz rezerwowy tworzy się z zysku netto za poprzedni rok obrotowy i przeznacza się na pokrycie strat instytucji kultury.

WAŻNE W przypadku gdy strata netto jest wyższa niż fundusz rezerwowy, pozostałą jej część pokrywa się z funduszu instytucji kultury.

 

Zatwierdzenie sprawozdania finansowego

Uregulowano także kwestię rocznego sprawozdania finansowego instytucji kultury – zatwierdza ją organizator. W przypadku samorządowej instytucji kultury roczne sprawozdanie finansowe zatwierdza organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego.

Konsekwencje nowych przepisów dla instytucji kultury:

  1. Zapewniono jednolitość postępowania kierowników jednostek oraz organizatorów przy podejmowaniu decyzji dotyczących zasad podziału wyniku finansowego i zatwierdzania sprawozdań finansowych – z uwagi na brak tych zasad część instytucji kultury oraz ich organizatorów pozostawiała wcześniej niepodzielony zysk netto i niepokrytą stratę, część podejmowała natomiast decyzję o pokryciu straty z funduszu instytucji.
  2. Wprowadzono obowiązek tworzenia funduszu rezerwy.
  3. Obecnie istnieje nakaz zwiększania funduszu o ustalony w rachunku zysków i strat zysk netto i pomniejszanie go o stratę netto.
  4. Wskazano organ zobowiązany do zatwierdzania rocznych sprawozdań finansowych instytucji kultury (wcześniej istniały wątpliwości, który organ powinien zatwierdzać te sprawozdania).

 

Wyłączenie jawności

Od 30 listopada 2015 r. obowiązuje nowy art. 29a uodk. Przepis ten stanowi, że nie ujawnia się:

  1. wysokości wynagrodzenia podmiotu świadczącego usługi lub realizującego dostawy z zakresu działalności artystycznej lub twórczej,
  2. danych osobowych podmiotu świadczącego usługi lub realizującego dostawy z zakresu działalności kulturalnej, związanych z posiadanymi prawami wyłącznymi.

Wyłączenie jawności dotyczy sytuacji, gdy do usług lub dostaw nie stosuje się przepisów ustawy z 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz.U. z 2013 r. poz. 907 ze zm.), a podmiot ten zastrzegł, że powyższe informacje nie mogą być udostępniane.

WAŻNE Ustawodawca przychylił się więc do postulatów środowisk artystów, twórców i wykonawców, państwowych i samorządowych instytucji kultury, Rady ds. Instytucji Artystycznych. Nowa regulacja jest elementem zawartego przez Rząd w dniu 11 maja 2011 r. Paktu dla Kultury. Uzasadnione to jest zarówno bezpieczeństwem np. kolekcjonerów, jak i ochroną wysokości honorarium artysty w związku z interesem handlowym takiej osoby, przy uwzględnieniu specyfiki rynku tego typu usług. Wcześniej konsekwencją braku takich zasad była często utrata korzystnych dla danej instytucji kultury kontraktów na zakup usług czy dostaw w zakresie działalności kulturalnej.

 

Tomasz Król
specjalista w zakresie instytucji kultury

 

Podstawa prawna
Ustawa z 5 sierpnia 2015 r. o zmianie ustaw regulujących warunki dostępu do wykonywania niektórych zawodów (Dz.U. z 2015 r. poz. 1505).