Licznik odwiedzin : 2914372
Logo

Apel Związku Artystów Scen Polskich

APEL O PRZEDŁUŻENIE OCHRONY MAJĄTKOWYCH PRAW ARTYSTÓW
 
23 marca Parlament Europejski ma zdecydować o przedłużeniu ochrony praw majątkowych artystów wykonawców z 50 do 95 lat. Zbliżyłoby to czas ochrony naszych praw do czasu ochrony praw autorskich. Jednak, wbrew pierwotnej propozycji Komisji Europejskiej, przedłużenia ochrony praw wszystkich artystów wykonawców, Komisja Prawna Parlamentu Europejskiego proponuje tylko przedłużenie ochrony praw artystów muzyków i wokalistów oraz praw do nagrań fonograficznych artystycznych wykonań. Z wyłączeniem aktorów i nagrań audiowizualnych (filmowych, telewizyjnych, na płytach DVD, etc.), które są dominującymi formami zapisów artystycznych wykonań aktorów. Taka selektywna decyzja Parlamentu Europejskiego oznaczałaby podział artystów wykonawców na lepszych i gorszych. Pozbawiałaby aktorów szansy poprawy warunków ochrony majątkowej artystycznych wykonań. Wraz z reprezentującymi nas organizacjami, zrzeszonymi w Międzynarodowej Federacji Aktorów, Międzynarodowej Federacji Artystów Muzyków i organizacjach zbiorowego zarządzania prawami artystów, wspólnie protestujemy przeciw dyskryminacji aktorów. I apelujemy do Parlamentu Europejskiego o uzasadnione, niedyskryminacyjne przedłużenie ochrony praw majątkowych wszystkich artystów wykonawców z 50 do 95 lat. Prosimy wszystkich aktorów i artystów wykonawców w Polsce o solidarne, imienne podpisanie się pod tym apelem.
 
W dalszej części tekstu znajduje się pełna treść apelu
 
Do Premiera Rządu RP, do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, do Ministra Spraw Zagranicznych do polskich parlamentarzystów i Europarlamentarzystów
 
APEL ZWIĄZKU ARTYSTÓW SCEN POLSKICH
Wraz z innymi europejskimi organizacjami, zrzeszonymi w Międzynarodowej Federacji Aktorów, Związek Artystów Scen Polskich przyjął z satysfakcją propozycję Komisji Europejskiej przedłużenia do dziewięćdziesięciu pięciu lat czasu ochrony praw majątkowych wszystkich artystów wykonawców do artystycznych wykonań.
 
Prawa majątkowe do korzystania na wszelkich polach eksploatacji z artystycznych wykonań, utrwalonych w różnych formach, na różnych nośnikach, zostały w Polsce objęte ochroną prawną na mocy ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych z 1994 roku. Uzyskaliśmy zatem te prawa dopiero trzydzieści trzy lata po konwencji rzymskiej o ochronie wykonawców, producentów fonogramów oraz organizacji nadawczych (1961) i ponad sto lat po konwencji berneńskiej o ochronie dzieł literackich i artystycznych (1886). Nasze prawa są nazywane prawami pokrewnymi lub sąsiednimi wobec autorskich praw majątkowych.  
 
Szczególna, przedłużana stopniowo, ochrona praw autorów i artystów wykonawców, wynika ze stale rosnącego znaczenia ekonomicznego przychodów z eksploatacji praw autorskich i pokrewnych we współczesnych, poprzemysłowych, najbardziej rozwiniętych gospodarkach narodowych. Oparte na eksploatacji praw do rezultatów twórczości autorskiej i artystycznej dziedziny gospodarki, nazywane przemysłami kultury, mają coraz większy udział w tworzeniu PKB większości krajów. Odrębna ochrona praw majątkowych twórców nie jest naszym przywilejem, ani wyrazem uznania i doceniania tylko społecznego znaczenia kulturowych wartości niematerialnych, które są zasadniczymi celami i rezultatami pracy twórczej wszystkich autorów i artystów wykonawców. Składającymi się na wspólne dziedzictwo kultur narodowych. Każdy przejaw i rezultat indywidualnej twórczości wzbogaca wspólny, niematerialny dorobek kultury europejskiej i światowej. Po upływie prawem chronionego okresu monopolu własności intelektualnej twórców, utwory i artystyczne wykonania stają się dobrami wspólnymi. Przechodzą do domeny publicznej. Wolne od ograniczeń własnościowych są  ogólnodostępną częścią dziedzictwa kulturowego i mogą być swobodnie eksploatowane.  
 
Wbrew powszechnym przekonaniom o wysokich dochodach autorów i artystów wykonawców, sytuacja materialna zdecydowanej większości twórców jest daleka od wyobrażeń i upowszechnianych przez media mitów o rzekomo gwiazdorskich wynagrodzeniach. Dochody twórców i artystów, w odróżnieniu od, mniej lub bardziej stałych i pewnych dochodów z innych rodzajów i form pracy, cechuje zazwyczaj nieregularność, niepewność i nieprzewidywalność. Nikt nie jest w stanie zagwarantować twórcom i artystom stałych przychodów, uzyskiwanych z opłat z tytułu różnych form korzystania z rezultatów twórczości autorskiej i artystycznej. Część dochodów z pracy twórczej autorów i artystów wykonawców jest krótkotrwała i przemijająca. Inne są zaś rozłożone w czasie, długotrwałe, nierzadko jednostkowo bardzo niewielkie. Z trudem i nie zawsze pozwalają na utrzymanie własne i rodzin z pracy twórczej. Nieraz zyski z twórczości przychodzą wiele lat po powstaniu, publicznym udostępnieniu, utrwaleniu i zwielokrotnieniu autorskich utworów i artystycznych wykonań. Niekiedy dopiero po śmierci twórców, gdy ich dzieła są już docenione, dostrzeżone, spopularyzowane i wykorzystywane w stopniu przynoszącym realne dochody, dlatego ochronę autorskich praw majątkowych do udziału w przychodach z eksploatacji prawem chronionych utworów wydłużano stopniowo do siedemdziesięciu lat po śmierci autora. A ochrona praw majątkowych artystów wykonawców trwa pięćdziesiąt lat od utrwaleń artystycznych wykonań. Niezależnie od długości życia artysty wykonawcy. Oznacza to, iż prawa majątkowe artystów wykonawców wygasają znacznie szybciej niż prawa majątkowe autorów. Toteż, wobec stałego wzrostu gospodarczego znaczenia przychodów z obrotu prawami majątkowymi twórców, Komisja Europejska dostrzegła istnienie tak dużej różnicy i zaproponowała przedłużenie ochrony praw artystów wykonawców do dziewięćdziesięciu pięciu lat. Pozwoliłoby to także zrównać europejską normę czasu ochrony praw artystów wykonawców z czasem ochrony tych praw w USA.     
 
Po ponad półrocznych pracach legislacyjnych nad projektem takich zmian, okazało się jednak, że Komisja Prawna Parlamentu Europejskiego proponuje obecnie jedynie wybiórcze przedłużenie ochrony praw majątkowych do utrwaleń artystycznych wykonań. Ograniczone wyłącznie do praw tylko jednej grupy artystów wykonawców do artystycznych wykonań i praw producentów ich utrwaleń. Zgodnie z tą niedopuszczalną, selektywną propozycją, przedłużenie praw majątkowej ochrony artystycznych wykonań do dziewięćdziesięciu pięciu lat, miałoby objąć jedynie artystów muzyków i producentów fonogramów (zapisów fonicznych utworów i ich artystycznych wykonań). Z jednoczesnym, niemal całkowitym wyłączeniem spod przedłużonej ochrony i pominięciem praw aktorów, pokrewnych zawodów i specjalności zawodowych artystów wykonawców i producentów wideogramów (zapisów audiowizualnych artystycznych wykonań, w tym utworów filmowych, telewizyjnych i multimedialnych).
 
Taka zmiana obowiązującego prawa europejskiego nie miałaby żadnego uzasadnienia faktycznego ani prawnego. Doprowadziłaby tylko do rażąco niesprawiedliwego, krzywdzącego podziału i przeciwstawienia interesów dotychczas wspólnej (choć wewnętrznie zróżnicowanej w sposób dotąd nieantagonistyczny) kategorii artystów wykonawców i producentów utrwaleń artystycznych wykonań. Skutkiem takiej zmiany byłoby znaczne, relatywne pogorszenie – nie zamierzona poprawa – dotychczasowego, niezadowalającego poziomu warunków ochrony prawnej aktorów i producentów wideogramów, przy przedłużeniu tylko czasu ochrony praw artystów wykonawców utworów muzycznych i producentów fonogramów. Byłoby to absurdalne. Bo taka zmiana objęłaby też tylko część utrwaleń artystycznych wykonań aktorów, zarejestrowanych fonograficznie. Wykluczając dominujące utrwalenia audiowizualne.
 
Toteż, wraz ze wszystkimi organizacjami zrzeszonymi w Międzynarodowej Federacji Aktorów, Związek Artystów Scen Polskich wyraża kategoryczny protest przeciw takim, niezrozumiałym, szkodliwym propozycjom organów Unii Europejskiej. Podkreślamy, że artyści wykonawcy i artystyczne wykonania należą do wspólnej, nierozdzielnej kategorii prawnej podmiotów i przedmiotów praw pokrewnych. Chronionych regulacjami prawnymi należącymi do obowiązujących europejskich standardów normatywnych prawa własności intelektualnej. Nie ma żadnych podstaw faktycznych i prawnych, ani możliwości, wyróżniania i faworyzowania tylko jednej grupy artystów wykonawców, jednego rodzaju utrwaleń artystycznych wykonań i ich producentów. Parlament Europejski nie może bowiem z pewnością pomijać ani dyskryminować aktorów, ani pokrewnych specjalności artystów wykonawców, naszych artystycznych wykonań i ich audiowizualnych utrwaleń w formie wideogramów, ani ich producentów. Takie decyzje legislacyjne byłyby sprzeczne z niedyskryminacyjnymi celami prawa i polityki Unii Europejskiej  Popieraliśmy i popieramy nadal inicjatywę legislacyjną Komisji Europejskiej wydłużenia czasu ochrony praw majątkowych do artystycznych wykonań, fonogramów i wideogramów z pięćdziesięciu do dziewięćdziesięciu pięciu lat. Bez wyłączenia i dyskryminacji jakiejkolwiek grupy zawodowej artystów wykonawców i producentów.
 
Z powyższych względów, apelujemy do Parlamentu Europejskiego o zdecydowane odrzucenie ograniczenia projektu zmiany tylko do przedłużenia czasu ochrony praw majątkowych artystów muzyków do artystycznych wykonań utrwalonych fonograficznie. I o pilne przedłużenie do dziewięćdziesięciu pięciu lat czasu ochrony praw wszystkich artystów wykonawców i utrwaleń artystycznych wykonań na wszystkich nośnikach, nie tylko fonogramach.
 
Apelujemy do wszystkich Europarlamentarzystów, bez względu na ich przynależność partyjną i narodową, o wspólne, czynne wsparcie naszego stanowiska w tej sprawie podczas dalszych prac legislacyjnych w Parlamencie Europejskim nad końcowym raportem i zawartymi w nim, dyskryminacyjnymi propozycjami Komisji Prawnej Parlamentu Europejskiego.
 
Zwracamy się do Premiera, Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Ministra Spraw Zagranicznych o czynne wsparcie naszego apelu i protestu wobec organów Unii Europejskiej – Rady i Komisji Europejskiej oraz Parlamentu Europejskiego.