Logo
Oddziały ZASP spacer Wybory 2020

 

INFO


button2

Czy niedopuszczenie kandydata do konkursu na stanowisko dyrektora teatru można zaskarżyć do WSA

Decyzja komisji konkursowej, że kandydat nie spełnia wymogów formalnych do wzięcia udziału w konkursie na kandydata na dyrektora instytucji kultury nie podlega zaskarżeniu do WSA. Przedmiotem kontroli sądowej może być dopiero akt powołania dyrektora instytucji kultury.

Artykuł 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż decyzje i postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przepisowi temu nie podlega wiele czynności w związku z konkursem takich jak:
1)    zarządzenie burmistrza w sprawie powołania komisji konkursowej do przeprowadzenia konkursu na stanowisko dyrektora instytucji kultury;
2)    zarządzenie prezydenta miasta ustalające regulamin takiego konkursu;
3)    decyzja komisji o niedopuszczeniu kandydata do kolejnego etapu z uwagi na niespełnienie przesłanek formalnych.

Przedmiotem kontroli sądowej może być akt powołania dyrektora instytucji kultury, który jest wydany przez właściwy organ samorządu terytorialnego.

Sądy administracyjne twierdzą, że ich kontrola nie obejmuje rozstrzygnięć podejmowanych w ramach prowadzonego postępowania konkursowego. Sąd sprawdza dopiero akt powołania. Kontrola ta dotyczy całego postępowania konkursowego.

Więcej informacji niezbędnych w codziennym zarządzaniu instytucją kultury znajdziesz w piśmie „Prawo i finanse w kulturze”.

Uchwała NSA
Punktem wyjścia dla zrozumienia sposobu interpretacji przez sądy art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. jest uchwała składu 7 sędziów NSA z 13 kwietnia 2015 r. (sygn. akt I OPS 5/14). Sędziowie przyjęli w niej, że nie każda czynność podejmowana w trakcie konkursu będzie podlegać zaskarżeniu. Uchwała dotyczy powołania dyrektora placówki oświatowej. Nie jest to jednak przeszkoda do stosowania jej do konkursów dotyczących instytucji kultury. W uchwale sędziowie przyjęli, że poszczególne akty lub czynności podejmowane w toku postępowania konkursowego na stanowisko dyrektora nie mają charakteru samodzielnego i odrębnego ponieważ wpisują się w pewien ciąg zdarzeń. Organ prowadzący jednostkę organizacyjną w ramach tego ciągu zdarzeń i czynności ogłasza konkurs, określa jego warunki i powołuje komisję konkursową, która w jego imieniu prowadzi część postępowania. Po otrzymaniu dokumentacji konkursu organ prowadzący wykonuje przysługujące mu uprawnienia w zakresie kontroli prawidłowego przebiegu konkursu. Etapem kończącym to postępowanie jest dopiero zarządzenie organu prowadzącego daną jednostkę o zatwierdzeniu konkursu. Końcowym elementem tego postępowania jest akt organu prowadzącego w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora. Wynika z tego, że stanowisko dyrektora powierza organ prowadzący, a konkurs jest tylko elementem tego postępowania.

Zaskarżyć można akt powołania
Uchwała z 13 kwietnia 2015 r. NSA (sygn. akt I OPS 5/14) przeniesiona na obszar konkursów związanych z instytucjami kultury pozwala na sformułowanie następujących wniosków:
1)    ustawodawca nie przewidział możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego na czynności podejmowane w toku postępowania konkursowego, gdyż nie mają one charakteru samodzielnego i odrębnego;
2)    przedmiotem kontroli sądowej może być akt powołania dyrektora instytucji kultury, który jest wydany przez właściwy organ samorządu terytorialnego, a tym samym kontrola ta nie obejmuje rozstrzygnięć podejmowanych w ramach prowadzonego postępowania konkursowego. Natomiast kontrola prowadzona w stosunku do aktu powołania obejmuje całokształt postępowania konkursowego zwieńczonego tym aktem.

Nie ma uprawnienia ani obowiązku
W postanowieniu z 5 lutego 2019 r. NSA (sygn. akt I OSK 4427/18) negatywnie rozstrzygnął skargę kandydatki na stanowisko dyrektora naczelnego teatru muzycznego. Złożyła ona skargę na czynność komisji konkursowej powołanej przez zarząd województwa. Skarżona czynność komisji, to odmowa dopuszczenia kandydatki do udziału w drugim etapie konkursu na kandydata na stanowisko dyrektora naczelnego teatru. Sąd I instancji stwierdził, że z przepisów:
1)    ustawy z 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej oraz
2)    rozporządzenia ministra kultury z 30 czerwca 2004 r. w sprawie organizacji i trybu przeprowadzania konkursu na kandydata na stanowisko dyrektora instytucji kultury
- nie można wyprowadzić dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego na czynności podejmowane w toku postępowania konkursowego zmierzającego do wyłonienia kandydata na dyrektora instytucji kultury. Nie mają one charakteru samodzielnego i odrębnego zdarzenia prawnego, co jest warunkiem ich objęcia kontrolą sprawowaną przez sąd administracyjny.

Kandydatka na stanowisko dyrektora instytucji kultury nie zgodziła się z wyrokiem sądu I instancji, podnosząc przed NSA następujące argumenty:
1)    czynności podejmowane w toku konkursu przez organ administracji publicznej i powołaną przez ten organ komisję konkursową mają charakter władczych czynności publicznoprawnych, których adresatami są uczestnicy konkursu realizujący swoje własne uprawnienia do wzięcia w nim udziału;
2)    sytuacja prawna uczestników konkursu jest kształtowana w drodze jednostronnych władczych rozstrzygnięć podejmowanych przez komisję konkursową i organ administracji publicznej sprawujący nadzór, zatem rozstrzygnięcia dotyczące m.in. dopuszczenia określonej osoby do konkursu są aktami stosowania prawa przez organ administracji.

NSA nie znalazł uznania dla tej argumentacji i postanowił: „nie sposób wyprowadzić tezy, zgodnie z którą podjęta w toku postępowania konkursowego czynność polegająca na odmowie dopuszczenia skarżącej do kolejnego etapu konkursu stanowi inny akt lub czynność, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Kwestionowana czynność nie spełnia podstawowego warunku kwalifikacji do aktów objętych właściwością sądów administracyjnych na podstawie tego przepisu, tj. nie odnosi się do jakiegokolwiek uprawnienia lub obowiązku I. S. o charakterze materialnoprawnym, wynikającego z przepisu prawa. Podkreślić w tym miejscu trzeba, że autor skargi kasacyjnej nie podjął się próby wskazania konkretnego przepisu materialnego prawa administracyjnego, z którego wynikałoby takie uprawnienie (lub obowiązek)”.

Nie ma skargi na powołanie komisji konkursowej
W postanowieniu z 19 października 2015 r. WSA w Gliwicach (sygn. akt IV SA/Gl 913/15) wykluczył możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego zarządzenia prezydenta miasta w sprawie powołania komisji konkursowej do przeprowadzenia konkursu na stanowisko dyrektora miejskiej galerii sztuki oraz ustalenia regulaminu określającego szczegółowy tryb pracy komisji konkursowej.

Sąd stwierdził: „czynność właściwego organizatora o powołaniu komisji konkursowej nie jest rozstrzygnięciem mającym postać aktu lub czynności wymienionej w art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Powołanie komisji konkursowej nie jest rozstrzygnięciem mającym postać decyzji administracyjnej lub postanowienia, czy też aktem lub czynnością dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, ani też nie jest aktem prawa miejscowego lub też „innym aktem podjętym w sprawie z zakresu administracji publicznej”.

Tomasz Król
specjalista w zakresie podatków

Podstawa prawna

  • Art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.
  • Ustawa z 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 862 ze zm.).
  • Rozporządzenie ministra kultury z 30 czerwca 2004 r. w sprawie organizacji i trybu przeprowadzania konkursu na kandydata na stanowisko dyrektora instytucji kultury (Dz.U. Nr 154, poz. 1629 ze zm.).