Licznik odwiedzin : 3840751
Logo

info


Informujemy, że Nadzwyczajny LIX Walny Zjazd Delegatów ZASP odbędzie się
w dniu 1 kwietnia 2019 r.

Światowy Dzień Lalkarstwa w Instytucie Teatralnym w Warszawie

Światowy Dzień Lalkarstwa w Instytucie Teatralnym w Warszawie

Instytut Teatralny kolejny już raz użyczył swojej Sali widowiskowej artystom i sympatykom sztuki lalkarskiej z okazji ich święta. Gości, którzy odśpiewali hymn lalkarzy autorstwa Jana Wilkowskiego, przywitała dyrektor Dorota Buchwald, by przekazać pałeczkę celebrującym spotkanie: Katarzynie Kulik - przewodniczącej Sekcji Teatrów Lalkowych ZASP oraz Waldemarowi Wolańskiemu - prezydentowi Polunimy.

Zaproszona na scenę  dyrektor Agnieszka Komar-Morawska, przedstawicielka Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, które również i w tym roku pamiętało o artystach związanych z teatrem lalek, odczytała list gratulacyjny od ministra Piotra Glińskiego oraz udekorowała wyróżniających się twórców medalami i odznaczeniami.

Srebrny Krzyż Zasługi otrzymała Henryka Korzycka - aktorka warszawskiego Teatru Baj i jednocześnie wieloletnia przewodnicząca, a obecnie wiceprzewodnicząca Sekcji Teatrów Lalkowych ZASP,  Brązowy Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”- Barbara Rau, aktorka Teatru Banialuka w Bielsku-Białej oraz Dariusz Kamiński, aktor Teatru Pleciuga w Szczecinie, a Odznakę „Zasłużony dla Kultury Polskiej” Elżbieta Janiszewska i Urszula Karcz-Ostrowska.

Orędzie, autorstwa Janusza Ryla-Krystianowskiego (lalkarza, reżysera, dyrektora teatrów lalkowych), z okazji obchodów Światowego Dnia Lalkarstwa odczytał, posławszy wcześniej serdeczny gest miłości w stronę portretu Henryka Ryla, syn autora, Marcin - tegoroczny laureat okolicznościowej Plakietki ZASP, przyznawanej w dowód uznania dla talentu, osiągnięć artystycznych, twórczych poszukiwań w dziedzinie sztuki lalkarskiej i teatru lalek oraz oddania tej szczególnej sztuce. Otrzymali ją również: Maria Byrska, Elżbieta Bieda, Agata Sobota, Zbigniew Niecikowski, Adam Zieleniecki, Grażyna Rutkowska-Kusa, Marek Waszkiel, Andrzej Mikosza i Tadeusz Wierzbicki.

Sekcja Teatrów Lalkowych ZASP w tym szczególnym roku, oprócz wybitnych osiągnięć artystycznych doceniła także oddanie w pracy społecznej na rzecz środowiska, przyznając Medale 100-lecia ZASP, które wręczył prezes ZASP-u, Paweł Królikowski. Wśród wyróżnionych znaleźli się: Janina Keszkowska, Elżbieta Janiszewska, Halina Wołosewicz, Jan Plewako, Krzysztof Rau, Konrad Szachnowski oraz Urszula Karcz-Ostrowska.

Dziesięć lat temu, w maju 2009 roku, Zarząd Sekcji Teatrów Lalkowych ustanowił Nagrodę HENRYK za wybitne osiągnięcia artystyczne oraz za całokształt pracy artystycznej w dziedzinie teatru lalek. Jest to nagroda indywidualna, którą co roku honorowani są twórcy z całego środowiska.

Decyzją Kapituły Nagrody HENRYK, w tym roku uhonorowano nią Agatę Kucińską – aktorkę Wrocławskiego Teatru Lalek, absolwentkę Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej im. Ludwika Solskiego w Krakowie, Wydziału Lalkarskiego we Wrocławiu, gdzie obecnie pracuje na stanowisku profesora nadzwyczajnego oraz Zbigniewa Litwińczuka – aktora Białostockiego Teatru Lalek, absolwenta Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie, Wydziału Lalkarskiego w Białymstoku.

Co roku Polunima wyróżnia najbardziej obiecującego aktora-lalkarza młodego pokolenia. Do tej nagrody Jury: Marzenna Wiśniewska, Paweł Chomczyk i Jacek Malinowski, nominowało dwie artystki:  Annę Domalewską za rolę Wandy w spektaklu „Gniazdo” Marii Wojtyszko w reżyserii Roberta Drobniucha (Teatr Lalek „Kubuś” w Kielcach) oraz Annę Wieczorek za rolę Chłopca w spektaklu „Zagubiony chłopiec” Artura Pałygi w reżyserii Pawła Passiniego (Opolski Teatr Lalki i Aktora im. A. Smolki), przyznając ostatecznie tytuł najbardziej obiecującej aktorki lalkarki za rok 2018 Annie Domalewskiej za energetyczne, zrytmizowane prowadzenie roli Wandy, barwną interpretację emocji, napięć i relacji tej postaci oraz wyrazisty temperament sceniczny.

Cześć artystyczną obchodów wypełnił spektakl Teatru Loutky bez hranic z Pragi Czeskiej -„Opowieści małej Lupitiny Gonzalez” w wykonaniu Dory Bouzkovej, wyróżnionej przez Sekcję Teatrów Lalkowych ZASP Nagrodą Aktorską im. Jerzego Zitzmana podczas XXVIII Międzynarodowego Festiwalu Sztuki Lalkarskiej w Bielsku-Białej w 2018 roku.

Bibliofile i kolekcjonerzy wydawnictw poświęconych sztuce lalkarskiej wzbogacili się o I tom albumu „Wszystkie nasze lalki” pięknie wydanego przez Dział Widowisk Lalkowych Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi.

Światowy Dzień Lalkarstwa obchodzony podczas trwającego  roku 100-lecia ZASP-u miał szczególną oprawę. Zaproszony do współpracy Stasys Eidrigevicius zaprojektował kolekcjonerski plakat, którym Sekcja Teatrów Lalkowych obdarowała wszystkich tegorocznych laureatów. Przy okazji przeglądów i festiwali lalkarskich plakat będzie stanowił oryginalny dodatek do nagród dla wyróżniających się twórców związanych ze środowiskiem i osób szczególnie temu gronu życzliwych.

Wszystkim koleżankom i kolegom lalkarzom, nie tylko tym nagrodzonym i wyróżnionym, z okazji Światowego Dnia Lalkarstwa przypadającego 21 marca, pierwszego dnia wiosny, Sekcja Teatrów Lalkowych ZASP życzy wielu artystycznych sukcesów. I... do zobaczenia za rok.
 
mw-h

Orędzie Janusza Ryla-Krystianowskiego na Światowy Dzień Lalkarstwa


Istotą każdego rodzaju sztuki widowiskowej jest AKTOR twórczo realizujący zamierzenia inscenizacyjne reżysera w specyficznym kontakcie z WIDZEM. Stefan Jaracz ujął to w sposób niezwykle trafny i lapidarny: „Sztuka aktora była pierwsza, bo przed obrazem, rzeźbą, muzyką był już dramat: twarz człowieka”.
Zatem dialog człowieka aktora z człowiekiem widzem to TEATR. I nie jest istotne, jaka jest specyfika teatru, czy jest to pantomima, dramat, opera czy teatr lalkowy, zawsze mamy do czynienia z AKTOREM. Tylko różnice gatunkowe decydują o właściwym rozłożeniu akcentów w materii, w której porusza się aktor. Aktorów naszych teatrów określamy terminem LALKARZE. To ludzie, którzy w przeszłości potrafili sami zaprojektować i zbudować lalkę, a także umieli opowiadać nią historię. I to bez zaplecza instytucjonalnego z całą jego techniką. Lalkarz współistniał z wykreowaną przez siebie postacią. Dodana do niego lalka tworzyła metaforyczny obraz świata, ale także wywoływała różne asocjacje decydujące o formie i niepowtarzalnej atrakcyjności widowiska.  Szkoda, że to teraz w naszym kraju coraz rzadsza umiejętność.
Nasza domena to ogólnie rzecz biorąc: FORMA. Mieści się w tym pojęciu i lalka z jej rozlicznymi technikami, i maska, i rekwizyt, i przedmiot. Jedno jednak jest pewne. Dopiero wtedy forma ma możliwości wyjątkowego scenicznego istnienia, jeśli dostanie się w ręce uzdolnionego aktora lalkarza. Najbardziej interesujące są te sytuacje, w których aktor JEST na scenie i – mimo że nieukryty przed wzrokiem widza – oddaje pole lalce czy przedmiotowi, a sam STAJE się formą.
Z okazji naszego święta chciałbym wszystkim polskim lalkarzom życzyć, by realizowali swój zawód w teatrach rzemieślniczo sprawnych, artystycznych, tworzonych wyłącznie z ludźmi, którzy uznali ten gatunek za własny, bez kompleksów i czołobitności wobec tak zwanego dramatu. W teatrze nawiązującym do tradycji, lecz także eksperymentującym w poszukiwaniu nowych dróg.
W teatrze wyprzedzającym w potrzebach intelektualnych swoich widzów, a nie tylko dorównującym ich gustom.
W teatrze dobrej literatury i sensu, sensu, sensu….

https://www.unima.org/en/tools/get-the-poster-for-world-puppetry-day/

21 marca - Światowy Dzień Lalkarstwa UNIMA 2019
Drodzy lalkarze, członkowie UNIMY oraz szacowni koledzy z całego świata, jednocześnie będący tak blisko - witam Was wszystkich! Kiedy poproszono mnie o napisanie przesłania UNIMY w ramach obchodu Światowego Dnia Lalkarstwa 2019, byłem niezwykle poruszony. Przez moment zabrakło mi słów. To wielki zaszczyt i honor - pisze Dadi D. Pudumjee, Prezydent UNIMY, artysta-lalkarz pochodzący z Indii.
Zwracam się zatem do Was wszystkich w dziewięćdziesiątą rocznicę powstania tej wspaniałej organizacji - Union International de la Marionette - UNIMA. Rozpiera mnie duma, kiedy stwierdzam, że jesteśmy najstarszą międzynarodową organizacją teatralną na świecie. Tradycja, talent, wyobraźnia i ciężka praca: to solidne fundamenty UNIMY - co z dumą potwierdza nasza historia i spuścizna teatralna. Zarówno założyciele organizacji, jak i kontynuatorzy ich wizjonerskich idei - to właśnie osobowości, które ukształtowały współczesny świat lalkarstwa.
Niektórzy są z nami, inni żyją już w naszych wspomnieniach, ale ich ideały, wartości, dzieła, i co najważniejsze artystyczna empatia, żyje w ponad 90 krajach na całym świecie, w których nasza organizacja posiada swoje centra wspomagane przez licznych reprezentantów na całym świecie.
Od samego początku UNIMA funkcjonuje jako platforma krzewiąca, wspomagająca, wymieniająca i dzieląca się pomysłami, myślami i pracą. A w dziewięćdziesiątą rocznicę jej powstania, nasze poświęcenie powinno służyć nowym pokoleniom lalkarzy - inspirujących się tradycją i nowoczesnością, tworzących najpiękniejszą tkankę lalkarstwa, wykorzystujących potencjał wyobraźni, kreacji i swoistego komentarza. Chcę użyć rodzaju metafory - stoimy właśnie na moście, niosąc bagaż doświadczeń poprzednich pokoleń, chcąc dokonać przetworzenia siebie, by z optymizmem wkroczyć w przyszłość.
Żyjemy dziś w erze technologii, która może przynieść ogromne zmiany w sferze lalkarstwa. To dla UNIMY czas, w którym możliwe jest zdobycie nowej publiczności. Jesteśmy w stanie użyć lalki by opowiadać historie, które będą jeszcze bardziej poruszające, jesteśmy w stanie stworzyć jeszcze nowsze modele dystrybucji i platformy wymiany naszej pracy. Często słyszałem pytania - dlaczego UNIMA? - odpowiadam - ponieważ UNIMA jest światową rodziną z ogromnymi zasobami ludzkimi dostępnymi globalnie - to właśnie tworzy i wyróżnia naszą organizację i definiuje jej cele. Posiadamy ogromną armię wolontariuszy i indywidualności na całym świecie, którzy zawsze będą gotowi, by wspomagać wszelakie talenty.
Jak nazwać i opisać ten rodzaj fascynacji materią, której poświęcamy życie? Czy to moment, w którym martwa materia zaczyna żyć, a w rezultacie przenosić znaczenia bardziej zrozumiale niż słowa wypowiadane przez najlepszego aktora, a może to poczucie tworzenia kiedy animujemy i dajemy życie martwej materii? Jakakolwiek byłaby odpowiedź, lalki na całym świecie od lat grają, walczą, kochają i łączą nasze wspomnienia z teraźniejszością. A my uczymy nowe pokolenie, by korzystać z zasobów poprzedników i jednocześnie by odważnie poszukiwać nowych rozwiązań.
Świętujmy zatem tę miłość do lalek, ale również próbujmy zrozumieć różnice, które istnieją pomiędzy naszymi krajami i kulturami, a które powinny być poznane i niwelowane w takim dniu jak ten. Zarówno ta organizacja, jak również ta forma artystycznego wyrazu pozwala na promocję najcenniejszych ludzkich wartości, takich jak pokój, zrozumienie i akceptacja wszystkich ludzi, niezależnie od ich pochodzenia, politycznych i religijnych przekonań czy różnic kulturowych, a które idą w parze z szacunkiem dla fundamentalnych praw każdego człowieka zapisanych w Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka ONZ. Poprzez swoją obecność w ponad 90 krajach, UNIMA staje się platformą wymiany doświadczeń ludzi praktykujących lalkarstwo, prowadzących badania w tej dziedzinie, eksplorujących jej historię - dla pasjonatów tej formy sztuki.
W dniu Światowego Dnia Lalkarstwa - jestem zachwycony faktem, iż mogę śmiało stwierdzić że dotarliśmy do wielu ludzi i wielu społeczności na całym świecie, przede wszystkim tych z rejonów nieuprzywilejowanych, gdzie doświadczenie materii, jaką jest teatr lalek bez nas po prostu nie byłoby możliwe. Czuję się zaszczycony i wyróżniony mogąc pracować z Wami jako Prezydent UNIMY. Poprzez doświadczenie podróży i spotkań z Wami, mam poczucie wspólnoty, które łączy nas - lalkarzy z całego świata; we wszystkich Was jest ogień, który płonie bez względu na okoliczności; naszym spotkaniom zawsze towarzyszy uśmiech, wymiana myśli i pomysłów. Staram się kultywować wielkie przyjaźnie i tworzyć więzi podobne do tych rodzinnych, i właśnie dlatego zwracam się do Was z serdeczną prośbą, byście zostali ze mną do końca moich dni.
Dziękuję.
Dadi D. Pudumjee Prezydent UNIMY
---
Dadi D. Pudumjee jest jednym ze współczesnych artystów-lalkarzy pochodzącym z Indii, jest również reżyserem teatru lalek. Lalkarstwo traktował hobbistycznie, kończąc studia ekonomiczne. Studiował również na Wydziale Komunikacji Wizualnej (National Institute of Design) w Ahmadabadzie w Indiach. W Ahmadabadzie dołączył do sekcji lalkarskiej prowadzonej przez Meher R. Contractor (Darpana Academy of Performing Arts), gdzie jego hobbistyczne zainteresowanie teatrem lalek przekształciło się w profesjonalną praktykę. W 1972 roku, uczestniczył w międzynarodowym festiwalu teatrów lalek w Charleville Mézires, jak również w kongresie UNIMY. To spotkanie z lalkarzami i ich sztuką dało początek jego karierze jako artysty-lalkarza.
Dadi D. Pudumjee
Tłum. Katarzyna Siergiej