Licznik odwiedzin : 3815773
Logo

info


Informujemy, że Nadzwyczajny LIX Walny Zjazd Delegatów ZASP odbędzie się
w dniu 1 kwietnia 2019 r.

Spór między zarządem województwa a wojewodą o odwołanie dyrektora teatru

10 kwietnia 2018 r. NSA (sygn. akt II OSK 136/18) rozstrzygnął spór między zarządem województwa a wojewodą w sprawie odwołania dyrektora teatru. Sąd potwierdził, że wojewoda miał prawo wszcząć postępowanie nadzorcze i podstawę prawną zastosowania sankcji nieważności dla uchwały o odwołaniu.

Dnia 29 sierpnia 2016 r. podpisano umowę pomiędzy województwem (jako organizatorem instytucji kultury) a kandydatem na stanowisko dyrektora teatru. Umowa dotyczyła określenia warunków organizacyjno-finansowych działalności teatru. Jej załącznikiem był program działania teatru. Podstawą zawarcia umowy był art. 15 ust. 5 uodk. Dnia 1 września 2016 r. została podjęta uchwała zarządu województwa w sprawie powołania kandydata na stanowisko dyrektora teatru na okres czterech sezonów artystycznych (do 31 sierpnia 2020 r.).

Rozstrzygnięty przez NSA spór dotyczył podjęcia w 2017 r. uchwały zarządu województwa w sprawie odwołania dyrektora teatru o następującej treści: 

„§ 1. Z dniem 26 kwietnia 2017 roku odwołuje się Pana C. M. ze stanowiska dyrektora Teatru Polskiego we W. z powodu odstąpienia od realizacji umowy określającej warunki organizacyjno-finansowe działalności teatru oraz programu jego działania. § 2. Wykonanie niniejszej uchwały powierza się Marszałkowi Województwa D.. § 3. Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.”

Dyrektor instytucji kultury powołany na czas określony może być odwołany przed upływem tego okresu w przypadku odstąpienia od realizacji umowy. Normę tę wprowadza art.15 ust.6 pkt 4 powołanej ustawy. Po 8 miesiącach obowiązywania umowy zarząd województwa uznał, że spełnione zostały te przesłanki. Ale nie zgodził się z tym wojewoda, który rozstrzygnięciem nadzorczym stwierdził nieważność uchwały. 

 

Województwo przegrywa przed WSA

Dnia 4 października 2017 r. sąd I instancji wskazał, że:

  1. zarząd województwa nie wykazał w sposób kompleksowy i jednoznaczny, że dyrektor teatru odstąpił od realizacji umowy albo nie zrealizował konkretnego jej zapisu;
  2. przywołane w uzasadnieniu do uchwały okoliczności w postaci niewłaściwego stylu kierowania instytucją kultury w aspekcie pracowniczym (doprowadzenie do rozwiązań stosunków pracy), zmiany repertuarowej polegającej głównie na zaniechaniu przedstawień przewidzianych w programie na sezon 2016–2017 zostały przez zarząd sformułowane ogólnikowo i bez wskazania konkretnych zdarzeń. Nie stanowią one też naruszenia umowy z 29 sierpnia 2016 r. Umowa ta w sposób jednoznaczny nie określa warunków zarządzania zasobami ludzkimi w teatrze. Nie zawiera też gwarancji zachowania ówczesnego składu zespołu;
  3. „Program Kadencyjny” będący załącznikiem nr 1 do w/w umowy w żadnej części nie zawiera ściśle określonego repertuaru na sezon teatralny 2016/2017. Jedynie na str. 6 tego dokumentu przedstawiono „hipotetyczny repertuar na sezony teatralne 2016–2020”, nie ustalając (nie przyporządkowując) przy tym konkretnych spektakli do określonych sezonów teatralnych (dat wystawienia). Dlatego sądnie uznał za zasadne zarzutów organizatora pod adresem odwołanego dyrektora dotyczących niedotrzymania przyjętych zasad oraz zmian repertuarowych jako naruszających zobowiązania „Programu Kadencyjnego”.
  4. jest słuszne stanowisko organu nadzoru w kwestii zarzutu dotyczącego degradacji pozycji artystycznej teatru oraz nadszarpnięcia w poważnym stopniu jego wizerunku. W uzasadnieniu uchwały o odwołaniu dyrektora nie wykazano w jaki sposób konkretne działania oceniane w wymiarze obiektywnym oraz okoliczności, na które bezpośredni wpływ miał dyrektor teatru wpłynęły na wizerunek i dobre imię teatru.

Sąd I instancji wskazał też algorytm prawidłowego uzasadnienia odwołania dyrektora instytucji kultury z powodu odstąpienia przez niego od realizacji umowy określającej warunki organizacyjno-finansowe działalności instytucji kultury oraz program jej działania. Stwierdzenie zaistnienia tej przesłanki musi wynikać z analizy okoliczności wskazanych przez zarząd w uzasadnieniu do uchwały w odniesieniu do konkretnych postanowień umowy. 

 

Stanowisko WSA we Wrocławiu 

 „Tylko niewątpliwe wykazanie przez organizatora – Zarząd Województwa zaistnienie zdarzeń, a które potwierdzałyby faktyczne odstąpienie dyrektora od realizacji konkretnych postanowień umowy, mogły stanowić podstawę do podjęcia przedmiotowej uchwały. Wobec przedstawionych wyżej okoliczności Sąd I instancji stwierdził, że należy za organem nadzoru uznać, że zaskarżona uchwała o odwołaniu dyrektora Teatru – podjęta została z naruszeniem art. 15 ust. 6 pkt 4 ustawy o działalności kulturalnej i już z tych to tylko względów podlegała eliminacji z obrotu prawnego poprzez wydanie przez organ nadzoru opisanego wyżej rozstrzygnięcia nadzorczego.”

 

Województwo przegrywa przed NSA

NSA uznał wyrok WSA za prawidłowy. NSA wykluczył, aby błędów dyrektora w realizacji umowy z organizatorem, miały dowodzić recenzje jako argument prawny: „Artykuł 15 ust. 6 pkt 4 wyznacza przesłankę odwołania dyrektora instytucji kultury: odstąpienie od realizacji umowy, o której mowa w ust. 5. Odstąpienia od realizacji umowy wymagała podciągnięcia pod zapisy umowy argumentacji w uzasadnieniu uchwały Zarządu Województwa D., która odnosiła się do konkretnego zapisu umowy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie podważono tej oceny stany faktycznego dokonanej i przytoczonej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Tego ustalenia stanu faktycznego bez powiązania z konkretnymi zapisami umowy nie można podważyć na podstawie publikowanych recenzji. Pozostaje to bez związku prawnego z hipotetycznym stanem faktycznym zapisanym w przepisie art. 15 ust. 6 pkt 4 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. Zarzut zatem niewłaściwego zastosowania art. 15 ust. 6 pkt 4 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej nie jest zasadny.”

 

Tomasz Król
prawnik, specjalista w zakresie instytucji kultury

 

Podstawa prawna

Art. 15 ust. 5, ust. 6 pkt 4 ustawy z 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 862 ze zm.).